Girişimcilik, belirsizliklerle dolu, büyük bir cesaret, vizyon ve en önemlisi sarsılmaz bir kararlılık gerektiren meşakkatli bir yolculuktur. Dünya çapında veya yerel düzeyde devrim yaratan fikirlerin arkasında genellikle büyük sermayeler değil, pes etmeyen insanların inanç dolu başarı hikayeleri yatar. Bizim topraklarımızdan çıkıp sıfırdan başlayarak küresel pazarlarda veya Türkiye genelinde devasa başarılara imza atan girişimcilerimiz, hepimiz için eşsiz birer motivasyon kaynağıdır. İşte azimleri ve vizyonlarıyla hayatınızı değiştirecek ilham verici 10 Türk girişimcinin hikayesi.
1. Hamdi Ulukaya (Chobani)
Erzincan'da bir köyde doğan Hamdi Ulukaya, Amerika'ya dil eğitimi almak için gittiğinde hayatının dönüm noktasını yaşayacağını tahmin etmemişti. ABD'de satılan yoğurtların kalitesiz olduğunu fark ederek, kapanmış olan eski bir Kraft Foods fabrikasını borçlanarak satın aldı. 2007 yılında kurduğu Chobani markasıyla süzme yoğurdu Amerika pazarına tanıttı. Bugün Chobani, milyar dolarlık bir dev haline gelmiştir. Ulukaya'nın başarısı, yerel bir lezzetin doğru stratejiyle küresel bir pazarda nasıl lider olabileceğini kanıtlamaktadır.
2. Eren Bali (Udemy ve Carbon Health)
Malatya'nın bir köyünde, tek sınıflı bir okulda büyüyen Eren Bali, internetle tanıştıktan sonra uluslararası matematik olimpiyatlarında ödüller kazandı. Eğitime erişimdeki zorlukları çözmek amacıyla, bugün dünyanın en büyük online eğitim platformlarından biri olan Udemy'yi kurdu. Silikon Vadisi'nde ilk başlarda 57 yatırımcı tarafından reddedilmesine rağmen pes etmedi. Bugün milyonlarca insanın hayatını değiştiren Udemy'nin ardından, Amerika sağlık sektörünü dönüştüren Carbon Health'i kurarak başarısını taçlandırdı.
3. Nevzat Aydın (Yemeksepeti)
Boğaziçi Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra San Francisco'da yüksek lisans yaparken internet tabanlı iş modellerini inceleyen Nevzat Aydın, Türkiye'ye dönerek 2001 yılında Yemeksepeti'ni kurdu. E-ticaretin henüz emekleme aşamasında olduğu o dönemde, internetten yemek siparişi fikri pek çok kişiye hayalperest görünüyordu. Ancak Aydın'ın sabrı ve müşteri odaklı vizyonu sayesinde platform hızla büyüdü ve 2015 yılında 589 milyon dolara Delivery Hero'ya satılarak Türkiye internet tarihinin en büyük satın almalarından biri oldu.
"Girişimcilikte en önemli şey fikrin büyüklüğü değil, o fikri hayata geçirecek doğru zamanlama, sabır ve ekibi kurabilme yeteneğidir."
4. Demet Mutlu (Trendyol)
Harvard İşletme Okulu'ndaki eğitimini yarıda bırakarak Türkiye'ye dönen Demet Mutlu, 2010 yılında evinin salonunda Trendyol'u kurdu. Türkiye'de e-ticaret potansiyeline olan inancı sayesinde, kısa sürede moda odaklı platformunu ülkenin en büyük pazaryerine dönüştürdü. Trendyol, Alibaba'nın yatırımıyla birlikte milyar dolarlık değerlemeyi aşan (Decacorn) ilk Türk teknoloji şirketi ünvanını aldı.
5. Gamze Cizreli (BigChefs)
Diyarbakır doğumlu Gamze Cizreli, Ankara'da kurduğu ilk restoran girişiminin ardından sıfırdan başlayarak yeni bir marka yaratmaya karar verdi. 2007 yılında kredi ve büyük bir risk alarak kurduğu BigChefs, bugün Türkiye'nin yanı sıra Orta Doğu ve Avrupa'da onlarca şubesi olan küresel bir restoran zincirine dönüştü. Cizreli, kadın girişimciliği ve yerel üreticileri destekleme konusundaki duruşuyla da örnek olmaktadır.
6. Sidar Şahin (Peak Games)
Peak Games'i 2010 yılında İstanbul'da kuran Sidar Şahin, Türkiye'den bir dünya markası çıkarma vizyonuyla yola çıktı. Toy Blast ve Toon Blast gibi mobil oyunlarla dünya genelinde yüz milyonlarca oyuncuya ulaşan Peak Games, 2020 yılında oyun devi Zynga tarafından 1.8 milyar dolara satın alındı. Bu satın alma, Türkiye'nin ilk "Unicorn" (değeri 1 milyar doları geçen teknoloji şirketi) çıkışı olarak tarihe geçti.
7. Hande Çilingir (Insider)
Altı kurucu ortakla birlikte İstanbul'da kurulan ve yapay zeka tabanlı pazarlama yazılımları üreten Insider, Hande Çilingir'in liderliğinde küresel bir güce dönüştü. Bugün Singapur'dan Londra'ya kadar dünyanın pek çok önemli merkezinde ofisleri bulunan Insider, Türkiye'den çıkan ilk yazılım tabanlı Unicorn şirketi oldu. Çilingir, dünya genelinde teknoloji sektöründeki en başarılı kadın liderlerden biri olarak gösterilmektedir.
8. Başak Taşpınar Değim (Armut.com)
Amerika'da iyi bir kariyeri olan Başak Taşpınar Değim, Türkiye'ye döndüğünde ev temizliği ve tadilat işleri için güvenilir birini bulmakta zorlanınca Armut.com fikrini geliştirdi. 2011 yılında kurulan platform, bugün hizmet sektörünün dijitalleşmesinde Türkiye lideri haline gelmiş ve uluslararası pazarlara açılmıştır. Bir ihtiyacı doğru analiz ederek çözüme dönüştürmenin en güzel örneklerinden biridir.
9. Kaan Kayabalı (Onedio)
ODTÜ Elektronik mezunu olan Kaan Kayabalı, Türkiye'de dijital medyanın ve içerik tüketiminin yönünü değiştiren Onedio'yu kurdu. Geleneksel medyanın gücünü kaybettiği bir dönemde, viral içerikler ve sosyal testlerle genç kitleyi yakalamayı başaran platform, Türkiye'nin en çok ziyaret edilen sitelerinden biri haline geldi.
10. Zafer Elcik (Otsimo)
Kardeşine otizm teşhisi konulmasının ardından, akıllı telefonların otizmli çocukların eğitiminde ne kadar etkili olabileceğini fark eden Zafer Elcik, Otsimo uygulamasını geliştirdi. Sosyal girişimcilik alanında dünya çapında ödüller kazanan Otsimo, özel eğitime ihtiyacı olan binlerce çocuğa ücretsiz ve nitelikli eğitim materyalleri ulaştırmaktadır. Ticari başarının ötesinde, toplumsal fayda yaratmanın ilham verici bir kanıtıdır.
Girişimcilerden Çıkarılacak Başarı Dersleri
Bu 10 başarı hikayesinden alabileceğimiz temel motivasyon dersleri şunlardır:
- Sorunları fırsata çevirin: Başarılı girişimler genellikle kurucularının yaşadığı somut bir problemi çözme arayışıyla başlamıştır.
- Pes etmeyin: Eren Bali'nin onlarca yatırımcı tarafından reddedilmesi veya Nevzat Aydın'ın yıllarca fikrini anlatmaya çalışması gibi, başarının sırrı sabırdadır.
- Küresel düşünün: Kendi yerelinizden çıkıp dünyayı hedefleyin.